KOTA KINABALU — ADUN N.25 Kapayan, Chin Tek Ming mengalu-alukan dan mengucapkan terima kasih kepada Datuk Joniston Bangkuai selaku Pembantu Menteri di Jabatan Ketua Menteri merangkap Ketua Penerangan Parti Bersatu Sabah kerana mula mengiktiraf kepentingan mekanisme dwipartisan dalam menangani hak perlembagaan 40% Sabah yang telah lama tertangguh.
Menurut beliau, cadangan mengenai penubuhan “jawatankuasa dwipartisan” sekurang-kurangnya mencerminkan penerimaan terhadap kebimbangan dan cadangan yang telah dibangkitkan secara konsisten melalui Usul Kapayan, perbahasan Dewan Undangan Negeri serta advokasi awam berkaitan isu tersebut.
Namun demikian, beliau berkata rakyat Sabah berhak mempersoalkan mengapa selepas berdekad-dekad berada dalam gabungan pemerintah dan struktur kuasa Persekutuan, Sabah masih belum menerima pelaksanaan penuh hak yang telah dijamin di bawah Perlembagaan Persekutuan.
Beliau menegaskan bahawa isu hak 40% Sabah bukanlah isu baharu kerana perkara itu kini sedang menjadi subjek prosiding di Mahkamah Rayuan. Namun begitu, rakyat terus disajikan dengan naratif “rundingan berterusan” setiap kali musim politik walaupun pelaksanaan sebenar masih gagal direalisasikan.
“Jika benar-benar wujud kesungguhan dan komitmen politik, mengapakah Usul Kapayan yang secara khusus menuntut ketelusan, akauntabiliti tunggakan serta mekanisme pelaksanaan yang tersusun telah ditolak?” katanya.
Menurut Chin Tek Ming, selepas hampir enam dekad Sabah dinafikan hak yang sewajarnya dijamin secara perlembagaan, hak 40% kini berisiko diturunkan taraf daripada hak perlembagaan kepada sekadar aspirasi politik semata-mata.
Beliau berkata risiko tersebut menjadi semakin ketara apabila isu berkenaan terus terikat dengan rundingan berpanjangan, rayuan dan proses perundangan yang berpotensi melengah, mencairkan atau mengurangkan tuntutan sah Sabah.
Tambah beliau, Usul Kapayan difailkan bagi memaksa ketelusan, mewujudkan akauntabiliti terhadap tunggakan serta membentuk kerangka pelaksanaan yang jelas dan boleh dikuatkuasakan sebelum hak perlembagaan Sabah terus dilemahkan melalui retorik politik dan kelewatan tanpa penghujung.
Dalam pada itu, beliau turut membangkitkan dakwaan Joniston bahawa Parti Bersatu Sabah memperjuangkan MA63 sejak tahun 1985, namun menegaskan bahawa rakyat Sabah kini bukan lagi menilai sejarah, sebaliknya menilai hasil pencapaian sebenar selepas bertahun-tahun berada dalam kerajaan dan gabungan pemerintah.
“Setelah berdekad-dekad berada di tampuk kuasa, Sabah masih terpaksa berunding untuk hak yang telah dijamin di bawah Perlembagaan, sementara kitaran sama terus berulang melibatkan jawatankuasa, konsultasi, perbincangan dan janji,” katanya lagi.
Sehubungan itu, beliau mencabar Joniston Bangkuai supaya menjawab secara jelas dan terbuka beberapa persoalan termasuk status perundangan jawatankuasa dwipartisan tersebut, garis masa tetap bagi perbincangan dan pelaporan, mekanisme pelaksanaan sebenar hak 40%, kesannya terhadap prosiding Mahkamah Rayuan serta sama ada isu tersebut akan dibawa ke Dewan Undangan Negeri untuk dibahaskan secara terbuka.
Beliau menegaskan bahawa sekiranya persoalan-persoalan tersebut gagal dijawab dengan telus, maka jawatankuasa yang dicadangkan itu berisiko dilihat bukan sebagai penyelesaian, tetapi sekadar satu lagi mekanisme melengah-lengahkan isu hak Sabah.
Chin Tek Ming turut menegaskan sokongan penuh dan tidak berbelah bahagi terhadap pembahasan Usul Kapayan yang menurut beliau kekal sebagai kerangka paling tersusun, praktikal dan bertanggungjawab bagi memajukan hak perlembagaan 40% Sabah berasaskan ketelusan, akauntabiliti tunggakan, pelaksanaan yang boleh dikuatkuasakan serta pengawasan legislatif.
“Hak 40% Sabah bukan hadiah daripada Putrajaya, bukan sedekah politik, bukan bahan kempen pilihan raya dan sama sekali bukan bergantung kepada ihsan mana-mana pihak. Ia adalah hak perlembagaan yang telah lama diiktiraf tetapi masih belum ditunaikan,” tegasnya.
Beliau berkata rakyat Sabah hari ini tidak lagi mudah dipujuk dengan pengulangan, nostalgia atau jaminan tanpa hasil kerana apa yang rakyat tuntut sekarang ialah pelaksanaan, akauntabiliti dan penyelesaian yang nyata.
Dalam semangat tersebut, beliau dan rakan-rakan tetap bersedia untuk mengambil bahagian secara konstruktif dalam mana-mana mekanisme dwipartisan yang benar-benar diwujudkan dengan niat baik demi kepentingan Sabah dan rakyatnya.
