KOTA KINABALU – Ahli Majlis Tertinggi Parti Warisan, Chen Ket Chuin menyatakan sokongan penuh terhadap kebimbangan yang dibangkitkan oleh ADUN N.19 Likas, Tham Yun Fook berhubung pengumuman Kerajaan Persekutuan mengenai pembayaran interim RM1.5 bilion kepada Sabah sempena sambutan Kaamatan 2026.
Menurut beliau, persoalan yang dibangkitkan bukanlah bermotifkan politik, sebaliknya berkaitan hak perlembagaan Sabah serta masa depan rakyat negeri ini.
Beliau menjelaskan bahawa Warisan tidak menolak pembayaran RM1.5 bilion tersebut dan tidak mempersoalkan usaha Kerajaan Persekutuan dalam mencari penyelesaian terhadap isu hak 40 peratus Sabah yang telah lama tertangguh.
Namun demikian, katanya, rakyat Sabah mempunyai hak untuk mendapatkan penjelasan yang jelas sebelum menerima mana-mana angka sebagai penyelesaian yang dianggap muktamad.
“Persoalan pertama yang perlu dijawab ialah bilakah Sabah akan benar-benar menerima RM1.5 bilion yang diumumkan itu,” katanya.
Menurut Chen, pembayaran RM600 juta yang diumumkan sebelum ini akhirnya disalurkan melalui Bajet Persekutuan 2026. Oleh itu, rakyat berhak mengetahui sama ada Sabah perlu menunggu pembentangan dan kelulusan Bajet 2027 sebelum menerima RM1.5 bilion yang baru diumumkan.
Beliau menegaskan bahawa jika pembayaran tersebut merupakan sebahagian daripada hak Sabah di bawah Perkara 112C dan Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan, ia tidak sepatutnya dianggap sebagai peruntukan tahunan bersifat budi bicara yang bergantung kepada kitaran bajet semata-mata.
Chen turut membangkitkan persoalan sama ada Kerajaan Sabah telah bersetuju dengan jumlah RM1.5 bilion tersebut atau ia ditentukan secara unilateral oleh Kerajaan Persekutuan.
Beliau merujuk kenyataan Menteri Kewangan Sabah, Datuk Seri Masidi Manjun pada Persidangan Dewan Undangan Negeri pada 28 April 2026 yang menyatakan bahawa Sabah menuntut sekurang-kurangnya RM3.019 bilion berdasarkan kutipan hasil Lembaga Hasil Dalam Negeri dan Jabatan Kastam sahaja.
“Jika pendirian rasmi Sabah sendiri ialah sekurang-kurangnya RM3.019 bilion bagi satu tahun, bagaimana angka RM1.5 bilion itu ditentukan?” katanya.
Beliau turut menegaskan bahawa formula hak 40 peratus Sabah telah termaktub dengan jelas di bawah Perkara 112C, Perkara 112D serta Seksyen 2(1), Bahagian IV Jadual Kesepuluh Perlembagaan Persekutuan.
Malah, Mahkamah Tinggi sebelum ini telah mengiktiraf hak perlembagaan Sabah melalui semakan kehakiman yang dimulakan oleh Persatuan Peguam Sabah dan mengarahkan proses semakan dilakukan bagi menentukan jumlah sebenar yang perlu dibayar kepada Sabah.
Menurut beliau, isu yang perlu diselesaikan pada hari ini bukanlah mengenai kewujudan formula tersebut, tetapi mengenai penentuan jumlah sebenar yang terhutang kepada Sabah serta pelaksanaan pembayaran yang selaras dengan Perlembagaan.
Chen turut mempersoalkan sama ada RM1.5 bilion yang diumumkan itu merupakan bayaran ansuran dan jika benar, berapakah jumlah keseluruhan yang sebenarnya terhutang kepada Sabah.
Beliau berkata rakyat berhak mengetahui jumlah tunggakan sebenar, asas pengiraan yang digunakan serta mekanisme pembayaran yang akan dilaksanakan bagi memastikan hak Sabah dipenuhi secara menyeluruh.
“Sabah tidak seharusnya terus menunggu setiap kali sambutan Kaamatan untuk mengetahui berapa banyak wang yang akan dipulangkan kepada negeri ini,” katanya.
Menurut beliau, Sabah memerlukan satu mekanisme yang telus, kekal dan mematuhi Perlembagaan bagi mengira jumlah sebenar yang terhutang serta memastikan pembayaran dibuat secara tepat dan berterusan.
Beliau menegaskan bahawa rakyat Sabah tidak meminta belas ihsan atau layanan istimewa, sebaliknya hanya menuntut hak yang telah dijamin di bawah Perlembagaan Persekutuan.
“Sabah tidak meminta keistimewaan. Sabah meminta akauntabiliti, ketelusan dan pemenuhan kewajipan perlembagaan,” katanya.
