KOTA KINABALU, 3 Mei — ADUN Kapayan, Chin Tek Ming, secara terbuka mencabar Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor, untuk menyatakan pendirian yang tegas berhubung hak perlembagaan Sabah ke atas 40 peratus hasil, susulan kenyataan Kerajaan Persekutuan yang mencadangkan bahawa peningkatan bayaran bergantung kepada keadaan ekonomi.
Dalam satu kenyataan tegas hari ini, Chin mengkritik Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak), Datuk Mustapha Sakmud, yang menyatakan bahawa peningkatan geran kepada Sabah “tidak sepatutnya menjadi isu jika keadaan ekonomi mengizinkan,” dengan menyifatkan pendirian itu sebagai “cacat dari segi undang-undang.”
“Peruntukan 40 peratus Sabah bukanlah geran. Ia tidak tertakluk kepada keadaan ekonomi. Ia merupakan suatu kewajipan perlembagaan,” katanya.
Chin berhujah bahawa kenyataan Menteri tersebut mencerminkan peralihan daripada menganggap peruntukan 40 peratus sebagai hak undang-undang kepada melihatnya sebagai bayaran bersifat budi bicara.
“Hak perlembagaan tidak boleh bergantung kepada kemampuan Putrajaya. Jika logik itu diterima, maka tiada perlindungan perlembagaan yang benar-benar selamat,” tambahnya.
Menurut Chin, pendirian terbaharu pihak Persekutuan itu meletakkan tanggungjawab langsung kepada Hajiji untuk menjelaskan sama ada Kerajaan Negeri menyokong pendekatan bersyarat atau akan mempertahankan hak perlembagaan Sabah secara tegas.
“Berdiam diri pada ketika ini bukanlah berkecuali. Berdiam diri adalah satu bentuk sokongan,” katanya, sambil menggesa Ketua Menteri menyatakan pendirian secara terbuka.
ADUN Warisan itu turut mengaitkan isu berkenaan dengan Persidangan Dewan Undangan Negeri Sabah yang berlangsung dari 27 hingga 30 April lalu, di mana Usul Persendirian beliau mengenai peruntukan 40 peratus tidak dibahaskan.
Usul tersebut antara lain menggesa:
- pengiraan hak Sabah bagi tempoh 2022 hingga 2025,
- pendedahan penuh kepada Dewan Undangan Negeri, dan
- garis masa penguatkuasaan yang jelas.
Chin mempersoalkan sama ada usul itu diketepikan bagi mengelakkan Kerajaan Negeri daripada dipaksa mengambil pendirian yang mungkin bercanggah dengan Kerajaan Persekutuan.
“Ini bukan sekadar isu prosedur. Ia menimbulkan persoalan sama ada wujud keputusan sengaja untuk mengelakkan kebertanggungjawaban,” katanya.
Beliau turut memberi amaran bahawa naratif berkaitan hak Sabah kini kelihatan beralih daripada kelewatan kepada apa yang disifatkannya sebagai “pencairan.”
“Selama ini, rakyat Sabah diberitahu bahawa rundingan memerlukan masa. Kini kita diberitahu bayaran bergantung kepada keadaan ekonomi. Ini bukan lagi kelewatan — ini adalah pencairan,” katanya.
Beliau mengingatkan bahawa menerima pendirian sedemikian akan secara berkesan menukar hak perlembagaan Sabah menjadi suatu perkara yang boleh dirunding.
Chin menegaskan bahawa Kerajaan Negeri mesti mempertahankan hak Sabah dengan tegas, bukannya menyesuaikan diri dengan keraguan pihak Persekutuan.
“Peranan Ketua Menteri bukan untuk menampung keengganan Persekutuan, tetapi untuk mempertahankan kedudukan perlembagaan Sabah tanpa kompromi,” katanya.
Beliau mengakhiri kenyataan dengan menyeru Hajiji membuat pilihan yang jelas.
“Berdiri bersama Sabah dan menuntut pematuhan penuh terhadap Perlembagaan, atau menerima versi bersyarat dan terhakis terhadap hak Sabah. Tiada jalan tengah,” katanya.
Dikeluarkan oleh:
Chin Tek Ming
ADUN N.25 Kapayan
4/5/2026
