SIARAN AKHBAR: Warisan - QEH1 Hampir Lumpuh, Tindakan Segera Persekutuan-Negeri Diperlukan
KOTA KINABALU, 26 Mac 2026 — Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Luyang dari Warisan, Samuel Wong, bersama Ahli Majlis Tertinggi Warisan, Chen Ket Chuin, menggesa tindakan segera dan terselaras oleh Kerajaan Persekutuan serta Kerajaan Negeri GRS bagi menangani kemerosotan keadaan perkhidmatan kesihatan di Queen Elizabeth Hospital I (QEH1), hospital awam terbesar di Sabah dan pusat rujukan utama bagi 32 hospital di seluruh negeri.
Seruan ini dibuat susulan lawatan tinjauan fakta yang dijalankan selepas menerima pelbagai aduan awam mengenai kemerosotan keadaan perkhidmatan kesihatan di hospital berkenaan.
“Kami mendapati ini bukan kegagalan terpencil, tetapi satu sistem yang berada di bawah tekanan berterusan dan serius. QEH1 bukan sekadar sebuah hospital — ia adalah tulang belakang sistem kesihatan awam Sabah. Keadaan semasa amat tidak boleh diterima,” kata mereka dalam satu kenyataan bersama.
Semasa lawatan tersebut, delegasi turut bertemu Ketua Jabatan Radiologi, Dr. Sumithra Sannasey, yang memaklumkan bahawa sebahagian unit X-ray akan menjalani kerja naik taraf dalam tempoh empat hingga lima bulan akan datang. Walaupun perkhidmatan akan terus beroperasi, Wong menegaskan bahawa isu yang dihadapi jauh melangkaui aspek radiologi.
Sistem di Bawah Tekanan
Wong menggariskan beberapa kegagalan kritikal yang memerlukan campur tangan segera. Antaranya ialah peralatan usang dan risiko radiologi, di mana mesin diagnostik utama telah melebihi jangka hayat operasi yang disyorkan, sekali gus meningkatkan risiko kerosakan serta kelewatan diagnosis.
Beliau juga menekankan masalah kesesakan dan kemudahan yang tidak mencukupi, dengan pesakit terpaksa berhadapan keadaan sesak, kekurangan tempat duduk, serta kapasiti hospital yang semakin terbeban.
Selain itu, isu parkir yang berlarutan masih belum diselesaikan. Cadangan pembinaan tempat letak kereta bertingkat yang telah dikemukakan lebih lima tahun lalu masih belum menunjukkan sebarang kemajuan, mencerminkan kelemahan dari segi pelaksanaan dan keutamaan.
Wong turut menyorot kekurangan doktor yang serius di Sabah, dengan nisbah doktor kepada penduduk sekitar 1:800, jauh lebih rendah berbanding standard nasional dan global, sekali gus memberi tekanan besar kepada tenaga perubatan sedia ada.
Mengenai isu parkir, Wong dan Chen menyatakan bahawa cadangan pembinaan kemudahan parkir bertingkat telah dikemukakan lima hingga enam tahun lalu, namun sehingga kini tiada perkembangan nyata.
“Ini bukan lagi soal perancangan — cadangan sudah wujud. Masalahnya adalah kegagalan pelaksanaan dan keutamaan,” kata mereka.
Mereka menegaskan bahawa bagi sebuah hospital rujukan utama yang melayani populasi besar, kekurangan parkir bukan isu kecil. Ia memberi kesan langsung kepada akses rawatan, melambatkan proses perubatan, serta menambah tekanan kepada pesakit dan keluarga.
“Kelewatan lima hingga enam tahun tanpa pelaksanaan adalah tidak boleh dipertahankan. Ini menimbulkan persoalan serius sama ada infrastruktur kesihatan kritikal di Sabah diberi keutamaan sewajarnya.”
“Ini bukan sekadar isu infrastruktur — ini soal keadilan. Rakyat Sabah terpaksa bergerak lebih jauh, menunggu lebih lama, namun menerima perkhidmatan yang lebih rendah. Keadaan ini tidak boleh berterusan,” tegas Wong.
Kegagalan Dasar Mendorong Krisis Tenaga Kerja
Wong turut mengaitkan sebahagian krisis ini dengan kegagalan dasar di peringkat persekutuan, khususnya pengurangan insentif kepada doktor yang berkhidmat di Malaysia Timur, yang telah menjejaskan usaha pengambilan dan pengekalan tenaga kerja.
“Apabila insentif dikurangkan, penempatan ditolak, kadar perletakan jawatan meningkat, dan sistem menjadi semakin lemah. Apa yang berlaku hari ini sebenarnya sudah boleh dijangka,” katanya.
Kerangka MA63 Perlu Diaktifkan
Sementara itu, Chen menyatakan bahawa krisis ini perlu dilihat dalam konteks perlembagaan yang lebih luas, khususnya hak Sabah di bawah Malaysia Agreement 1963 (MA63).
“Model kesihatan persekutuan sedia ada jelas gagal memenuhi keperluan Sabah. Perancangan berpusat selama beberapa dekad telah mengabaikan faktor geografi, taburan penduduk dan realiti di lapangan,” katanya.
Beliau turut mengingatkan bahawa Perkara 95C Perlembagaan Persekutuan membolehkan Sabah menuntut kuasa yang lebih besar dalam bidang kesihatan.
“Apa yang diperlukan Sabah kini bukan lagi janji, tetapi reformasi struktur — termasuk memberi kuasa lebih besar kepada kerajaan negeri dalam perancangan kesihatan, pengurusan tenaga kerja dan pembangunan infrastruktur.”
“Idea penubuhan autoriti atau kementerian kesihatan di peringkat Sabah bukan lagi bersifat teori — ia adalah keperluan jika kita serius mahu membetulkan kegagalan sistemik,” tegas beliau.
Sistem Hampir Lumpuh
Kedua-dua mereka menegaskan bahawa keadaan QEH1 mencerminkan krisis lebih luas dalam sistem kesihatan awam negeri, dengan banyak hospital yang uzur, kekurangan kakitangan dan beroperasi melebihi kapasiti walaupun permintaan terus meningkat.
“Kesihatan bukan satu keistimewaan — ia adalah hak asas. Apabila hospital rujukan utama Sabah berada di bawah tekanan, keseluruhan sistem turut berisiko. Ini mesti dijadikan keutamaan utama di peringkat nasional dan negeri,” kata mereka.
Mereka menggesa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri Sabah supaya bertindak segera — bukan sekadar membuat kajian atau pengumuman, tetapi menetapkan garis masa yang jelas, komitmen pembiayaan yang kukuh serta hasil yang boleh diukur.
“Kita tidak boleh lagi menerima sistem yang terus meminggirkan Sabah,” tegas mereka.
SAMUEL WONG
ADUN LUYANG
CHEN KET CHUIN @ KC
MAJLIS TERTINGGI PARTI WARISAN
26 Mac 2026
