KOTA KINABALU, 28 April – Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Bugaya, Tuan Haji Jamil bin Datuk Haji Hamzah, membangkitkan pelbagai isu kritikal melibatkan hak negeri, pembangunan daerah Semporna serta hal ehwal agama dalam sesi perbahasan Titah Ucapan Dasar Kerajaan Wilayah Sabah 2026 di Dewan Undangan Negeri Sabah.
Dalam ucapannya, beliau mempersoalkan kedudukan Sabah selepas 63 tahun dalam Malaysia, khususnya berkaitan keadilan Perlembagaan yang menurutnya masih belum dinikmati sepenuhnya oleh negeri itu. Beliau menzahirkan harapan agar penyelesaian terbaik dapat dicapai demi keadilan untuk Sabah.
Menyentuh aspek ekonomi, ADUN Bugaya mengakui pencapaian kutipan hasil negeri melebihi RM6 bilion sebagai sesuatu yang membanggakan, namun mempersoalkan jumlah sebenar hasil langsung yang diterima Sabah daripada projek minyak dan gas, termasuk paip gas, terminal serta lapangan luar pesisir. Beliau turut meminta penjelasan mengenai keluasan tanah negeri yang dipajak kepada syarikat berkaitan serta kadar bayaran pajakan semasa.
Dalam sektor luar bandar, beliau meminta penjelasan mengenai pelaksanaan Inisiatif Revolusi Ekonomi Pertanian Luar Bandar (REAR) 2025-2030, khususnya Program Kebun Dapur di Semporna.
Isu keselamatan awam turut diberi perhatian apabila beliau membangkitkan masalah anjing liar di Semporna yang telah mengorbankan seorang kanak-kanak. Beliau menuntut tindakan tegas kerajaan serta penjelasan mengenai peruntukan yang disalurkan untuk menangani masalah tersebut.
Dalam usaha memperkasa pelancongan menjelang Tahun Melawat Sabah 2027, beliau mencadangkan penubuhan Pusat Informasi Pelancong di Pekan Semporna dengan memanfaatkan bangunan lama yang tidak digunakan. Pada masa sama, beliau menyuarakan kebimbangan terhadap nasib 80 pengusaha pelancong tempatan yang menerima notis perobohan premis, dan menggesa penyelesaian yang lebih mesra industri.
Isu infrastruktur turut menjadi tumpuan apabila beliau menegaskan keperluan segera pembinaan stesen bas berpusat di Semporna, berikutan peningkatan jumlah pelancong dan kesesakan perkhidmatan pengangkutan darat.
Beliau juga membangkitkan masalah kebakaran berulang di kawasan kampung air serta kekurangan bekalan air yang menjejaskan operasi pemadaman kebakaran. Sehubungan itu, beliau mencadangkan pembinaan rumah transit untuk mangsa serta penambahbaikan kemudahan bomba termasuk projek kuarters yang terbengkalai.
Dalam sektor utiliti, beliau mempersoalkan usaha meningkatkan kapasiti bekalan air di Semporna serta mencadangkan penambahan lori tangki bagi menangani gangguan bekalan. Selain itu, beliau turut mempertikaikan kualiti penyelenggaraan jalan di bawah konsesi yang disifatkan tidak memuaskan.
Beliau turut menyentuh isu bekalan elektrik dan kecurian tenaga, mencadangkan peluasan projek rumah meter berpusat sebagai langkah penyelesaian, selain menggesa kerjasama pihak berkuasa tempatan.
Dalam aspek agama, ADUN Bugaya melahirkan kekecewaan kerana ucapan dasar kerajaan tidak menyentuh pencapaian Islam walaupun ia merupakan agama rasmi. Beliau mempersoalkan usaha mengimarahkan masjid, kadar pematuhan ibadah umat Islam serta statistik penguatkuasaan undang-undang syariah.
Beliau turut membangkitkan isu kutipan zakat yang rendah dan mencadangkan penambahan anggota penguatkuasa bagi meningkatkan pematuhan. Selain itu, beliau menegur kelewatan kes di Mahkamah Syariah yang menurutnya menjejaskan keadilan.
Mengakhiri perbahasan, beliau menekankan kepentingan pembangunan seimbang antara dunia dan akhirat serta menggesa kerajaan memastikan dasar yang digubal selaras dengan semangat Perlembagaan Negeri dan Persekutuan.
Beliau seterusnya menyatakan sokongan terhadap usul yang dibahaskan.
