KOTA KINABALU — Ahli Majlis Tertinggi Warisan, Chen Ket Chuin hari ini menggesa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sabah supaya segera memperkenalkan Pelan Perlindungan Tenaga dan Rantaian Bekalan Sabah bagi melindungi rakyat biasa Sabah daripada kenaikan dan ketidaktentuan kos tenaga global akibat ketidakstabilan di Timur Tengah serta risiko di sekitar Selat Hormuz.
Chen berkata isu tersebut tidak boleh dianggap sebagai perkembangan antarabangsa yang jauh daripada kehidupan rakyat kerana sebarang gangguan terhadap laluan tenaga dan perkapalan global akan memberi kesan pantas terhadap kos sara hidup di Sabah.
“Rakyat Sabah sudah pun membayar lebih mahal untuk banyak barangan asas akibat jarak yang jauh, kelemahan logistik dan rantaian bekalan yang panjang. Jika kos bahan api, pengangkutan, insurans dan logistik global terus meningkat, beban itu sekali lagi akan ditanggung oleh keluarga biasa, peniaga kecil, nelayan, petani dan masyarakat luar bandar,” katanya.
Menurut beliau, Sabah secara struktur lebih terdedah berbanding banyak kawasan di Semenanjung Malaysia kerana negeri ini amat bergantung kepada pengangkutan laut dan udara untuk bekalan makanan, ubat-ubatan, bahan binaan, barangan pengguna dan keperluan asas.
“Apabila kos mengangkut barangan meningkat, rakyat Sabah merasainya hampir serta-merta. Harga di pelabuhan akhirnya menjadi harga di kedai, pasar dan meja makan,” katanya.
Chen turut menyatakan bahawa keadaan menjadi lebih membimbangkan kerana Pelabuhan Kontena Teluk Sepanggar yang merupakan pintu masuk logistik utama Sabah kini sedang berdepan kesesakan, kelewatan dan kekangan operasi.
“Jika pelabuhan utama kita sudah berada di bawah tekanan sebelum kejutan tenaga global berlaku sepenuhnya, maka Sabah sedang memasuki krisis ini dari kedudukan yang lemah. Sebab itu Kerajaan tidak boleh menunggu sehingga harga naik lebih tinggi sebelum bertindak,” katanya.
Beliau berkata kedua-dua kerajaan mesti berhenti memberikan jaminan umum semata-mata, sebaliknya mengumumkan langkah perlindungan praktikal dengan garis masa yang jelas.
“Rakyat Sabah tidak memerlukan kenyataan yang kabur. Mereka perlu tahu sama ada bekalan makanan selamat, bekalan bahan api dilindungi, caj pengangkutan dipantau, tambang penerbangan dikawal, dan agensi penguatkuasaan bersedia bertindak terhadap kenaikan harga yang tidak munasabah,” katanya.
Dalam kenyataan tersebut, beliau turut mencadangkan lima langkah segera iaitu mewujudkan mekanisme perlindungan bahan api Sabah untuk pengusaha pengangkutan, nelayan, masyarakat luar bandar dan perkhidmatan penting; pemantauan ketat terhadap tambang penerbangan, caj pengangkutan, kos haulaj dan harga barangan keperluan; pelan kontingensi bagi makanan, bahan api, ubat-ubatan dan rantaian bekalan kritikal termasuk stok penimbal; sistem maklumat awam yang telus mengenai kesesakan pelabuhan dan risiko bekalan; serta mempercepat reformasi jangka panjang bagi meningkatkan keselamatan tenaga dan daya tahan logistik Sabah.
Chen menegaskan bahawa sebarang kenaikan kos logistik dan tenaga tidak boleh dijadikan alasan untuk mengaut keuntungan secara tidak terkawal.
“Perniagaan juga menghadapi tekanan kos yang sebenar, tetapi Kerajaan mesti memastikan rakyat Sabah tidak dieksploitasi. Jika kos benar-benar meningkat, bantuan bersasar mesti disediakan. Jika harga dinaikkan secara tidak adil, tindakan penguatkuasaan mesti diambil,” katanya.
Beliau berkata kerentanan Sabah ketika berdepan krisis global bukan berlaku secara kebetulan, tetapi hasil daripada kekurangan pelaburan infrastruktur, perancangan lemah dan kegagalan menjadikan kelemahan logistik Sabah sebagai keutamaan nasional.
“Konflik global mungkin berada di luar kawalan Sabah, tetapi kesiapsiagaan, keadilan dan tadbir urus yang cekap adalah sepenuhnya tanggungjawab Kerajaan.
“Melindungi rakyat Sabah daripada kejutan ekonomi luar mesti dianggap sebagai keutamaan nasional, bukan perkara sampingan,” tegasnya.
