SABAH PERLU BERTINDAK DENGAN TEGAS UNTUK
MEMPERTAHANKAN HAK MINYAK DAN GASNYA DI BAWAH MA63
[Kota
Kinabalu, 2 Mac 2026] — Berikutan keputusan Mahkamah Tinggi yang
baru-baru ini melibatkan Petroliam Nasional Berhad (Petronas) dan
Petroleum Sarawak Berhad (Petros), serta petisyen perlembagaan yang
kemudian difailkan oleh Kerajaan Sarawak di hadapan Mahkamah
Persekutuan, Ahli Dewan Undangan Negeri Kapayan, Chin Tek Ming
hari ini menyeru Kerajaan Sabah untuk mengambil tindakan perlembagaan
yang segera dan tegas bagi melindungi hak minyak dan gas Sabah di
bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Chin
menekankan bahawa keputusan Mahkamah Tinggi mengenai jaminan bank
RM7.95 juta adalah terhad kepada prinsip perbankan dan kontrak.
Mahkamah dengan jelas menolak untuk menentukan kesahan atau
aplikasi perundangan petroleum persekutuan di Sarawak, menegaskan
bahawa soalan-soalan tersebut adalah dalam bidang kuasa asal
eksklusif Mahkamah Persekutuan.
“Isu
perlembagaan kini berada di hadapan mahkamah tertinggi,” kata Chin.
“Sarawak telah merujuk kepada Perkara 4(3) dan 128(1) Perlembagaan
Persekutuan untuk mendapatkan keputusan yang muktamad. Itu adalah
laluan perlembagaan yang betul.”
Dia
menekankan bahawa perkembangan ini meletakkan satu soalan
perlembagaan yang asas di hadapan:
“Sama ada
kuasa kedaulatan dan pengawalseliaan ke atas sumber petroleum
diberikan kepada Negeri-negeri pada Hari Malaysia menurut MA63 dan
susunan perlembagaan 1963, atau sama ada kuasa tersebut telah
dipindahkan kepada Persekutuan di bawah Akta Pembangunan Petroleum
1974 (PDA 1974) dengan sah.”
Chin
menyatakan bahawa petisyen Sarawak mencabar asas perlembagaan
perundangan persekutuan yang utama dan menimbulkan soalan-soalan
serius mengenai pemeliharaan undang-undang pra-Malaysia di bawah
Perkara 161 dan 162 Perlembagaan Persekutuan.
“Soalan
perlembagaan ini bukanlah unik kepada Sarawak. Sabah memasuki
Persekutuan di bawah pakatan perlembagaan yang sama pada tahun
1963. Jika skop hak negeri ke atas sumber petroleum sedang
ditakrifkan secara kehakiman, Sabah tidak boleh berdiam diri,”
katanya.
Oleh itu,
Chin mendesak Kerajaan Sabah untuk:
“Segera
menubuhkan Pasukan Petugas Undang-Undang Perlembagaan Negeri yang
lebih proaktif yang terdiri daripada pakar perlembagaan dan
peguam kanan untuk menjalankan semakan yang segera dan menyeluruh
terhadap hak Sabah di bawah MA63 dan Perlembagaan Persekutuan;
Secara
rasmi mempertimbangkan untuk memulakan prosiding di hadapan
Mahkamah Persekutuan untuk mendapatkan penjelasan autoritatif
mengenai kedudukan perlembagaan Sabah, termasuk isu-isu yang
berkaitan dengan pemilikan, kuasa pengawalseliaan, dan hak
pendapatan minyak; dan
Terlibat
dalam penyelarasan terstruktur dengan Kerajaan Sarawak untuk
mengemukakan satu kedudukan Borneo yang bersatu dan berprinsip
mengenai perkara-perkara yang mempengaruhi kedaulatan negeri ke
atas sumber daya semula jadi.”
“Sabah
tidak boleh menjadi pemerhati sementara sempadan perlembagaan yang
secara langsung mempengaruhi sumber petroleum dan masa depan
fiskal kita sedang ditentukan di hadapan mahkamah tertinggi negara,”
tegas Chin.
Dia
lebih lanjut menekankan bahawa isu ini melangkaui politik parti.
“Sebagai
Ahli Dewan Undangan Negeri Pembangkang dan seorang peguam yang
beramal, saya menyatakan dengan jelas bahawa jika Kerajaan Sabah
mengambil tindakan perlembagaan yang tegas dan berprinsip untuk
mempertahankan hak Sabah di bawah MA63, saya percaya Pembangkang
akan memberikan sokongan penuh dan tanpa syarat. Isu ini
melibatkan kesetiaan perlembagaan, keadilan fiskal, dan kepentingan
jangka panjang rakyat Sabah.”
“Mencari
penjelasan kehakiman bukanlah konfrontasi; ia adalah tanggungjawab
perlembagaan. Keputusan yang jelas dan autoritatif oleh Mahkamah
Persekutuan akan mengukuhkan Persekutuan dengan mengembalikan
kepastian dan menguatkan keseimbangan perlembagaan yang dipersetujui
pada tahun 1963. Sabah perlu bertindak — dengan tegas, secara
undang-undang, dan tanpa kelewatan,” kata Chin sebagai penutup.
Disediakan
oleh:
Chin
Tek Ming
N.25
Kapayan ADUN
2
Mac 2026
