SIARAN AKHBAR - Warisan: Sabah Menggerakkan Negara — Namun Masih Menunggu Mobiliti Asas
KOTA KINABALU, 30 Mac 2027 — Warisan menggesa Kerajaan Persekutuan supaya mempercepatkan pelaburan dalam sistem pengangkutan awam yang menyeluruh dan boleh dipercayai di Sabah, sambil menegaskan bahawa pengabaian infrastruktur yang berterusan tidak lagi boleh diterima bagi sebuah negeri yang menyumbang berbilion ringgit kepada kekayaan tenaga negara.
“Sabah terus berdepan beban kos sara hidup yang tidak seimbang — didorong bukan sahaja oleh harga barangan dan perkhidmatan yang tinggi, tetapi juga oleh dekad kekurangan pelaburan dalam pengangkutan awam,” kata Ahli Majlis Tertinggi Warisan, Chen Ket Chuin hari ini.
Beliau mengulas kenyataan terbaru Menteri Dalam Negeri, Datuk Saifuddin Nasution Ismail, yang menggesa rakyat Malaysia mengurangkan penggunaan kenderaan, berkongsi perjalanan, dan lebih bergantung kepada pengangkutan awam susulan beban subsidi bahan api bulanan yang dilaporkan mencecah RM4 bilion.
“Kenyataan sebegitu terputus daripada realiti di Sabah dan berisiko dilihat sebagai tidak sensitif. Anda tidak boleh meminta rakyat bergantung kepada satu sistem yang pada hakikatnya tidak wujud di banyak kawasan negeri ini,” tegas Chen.
Perjuangan Harian, Bukan Sekadar Isu Dasar
Chen menekankan bahawa isu ini melangkaui perbahasan dasar — ia merupakan realiti harian rakyat Sabah, khususnya golongan berpendapatan rendah.
“Di banyak kawasan di Sabah — termasuk daerah separa bandar dan luar bandar — pengangkutan awam yang boleh dipercayai dan mampu milik sama ada terhad atau hampir tidak wujud,” jelas beliau.
Akibatnya, isi rumah tidak mempunyai pilihan selain bergantung kepada kenderaan persendirian, sekali gus mewujudkan tekanan kewangan yang besar dan tidak dapat dielakkan.
“Perbelanjaan bahan api, penyelenggaraan kenderaan, bayaran pinjaman, dan insurans bukan lagi pilihan — ia adalah komitmen bulanan tetap. Bagi kebanyakan keluarga, khususnya dalam kumpulan B40, kos ini mengambil bahagian besar daripada pendapatan, meninggalkan ruang yang sangat terhad untuk simpanan atau kecemasan,” tambah beliau.
Chen turut menyatakan bahawa kesannya melangkaui aspek kewangan.
“Ketidakpastian berterusan mengenai harga bahan api, kebimbangan terhadap kos pembaikan yang mendadak, serta risiko kehilangan mobiliti — dan seterusnya sumber pendapatan — jika kenderaan rosak, mewujudkan tekanan yang nyata dan berpanjangan. Bagi ramai rakyat Sabah, ini bukan sekadar isu ekonomi, tetapi juga beban keresahan harian,” katanya.
Ketidakseimbangan Struktur yang Perlu Diperbetulkan
Chen berkata keadaan ini mencerminkan ketidakseimbangan yang lebih mendalam dalam keutamaan pembangunan negara.
“Sebagai salah satu pengeluar utama minyak mentah Malaysia — menyumbang kira-kira 30% hingga 40% daripada pengeluaran negara dan menjana puluhan bilion ringgit setiap tahun — Sabah memainkan peranan penting dalam menggerakkan ekonomi negara.
“Namun begitu, Sabah masih tidak mempunyai sistem pengangkutan awam yang berfungsi secara menyeluruh dan bersepadu. Jurang antara sumbangan dan pembangunan infrastruktur ini tidak lagi boleh dipertahankan,” katanya.
Langkah Berperingkat Tidak Mencukupi
Walaupun mengiktiraf inisiatif sedia ada, Chen menyifatkan program bas henti-henti BAS.MY Kota Kinabalu bernilai RM88 juta sebagai langkah berperingkat dan bersifat terhad, dengan keberkesanan menyeluruhnya masih belum dapat dibuktikan.
“Pelaksanaan terhad di ibu negeri tidak boleh dianggap sebagai penyelesaian menyeluruh kepada cabaran mobiliti Sabah yang lebih luas — khususnya bagi perjalanan antara daerah dan kesalinghubungan luar bandar,” jelas beliau.
Beliau turut memberi amaran bahawa sebarang rasionalisasi subsidi bahan api secara menyeluruh, tanpa menangani jurang struktur ini, akan memberi kesan yang tidak seimbang kepada rakyat Sabah, terutama mereka yang tiada alternatif yang munasabah.
Seruan Jelas dan Mendesak untuk Tindakan
Chen menggesa Kerajaan Persekutuan supaya mengambil pendekatan khusus untuk Sabah yang berasaskan hasil, termasuk:
- Kerangka subsidi bahan api yang disesuaikan dengan kekangan alternatif pengangkutan di Sabah
- Pelaksanaan berskala besar dan berjangka masa bagi sistem pengangkutan awam moden merangkumi kawasan bandar dan luar bandar
- Sokongan kos sara hidup yang bersasar bagi mengurangkan tekanan terhadap isi rumah dan perniagaan
“Ini bukan soal keselesaan — ini adalah pembinaan negara yang telah lama tertangguh,” tegas beliau.
Tangani Punca, Bukan Sekadar Gejala
Beliau menegaskan bahawa menangani cabaran kos sara hidup di Sabah tidak boleh hanya tertumpu kepada pengawalan harga bahan api semata-mata.
“Selagi pengangkutan awam masih tidak wujud secara menyeluruh, bahan api akan kekal sebagai talian hayat — bukan sekadar subsidi yang boleh ditarik balik dengan mudah.
“Jika Sabah mampu menyumbang berbilion ringgit setiap tahun kepada kekayaan tenaga dan pertumbuhan negara, maka adalah wajar sebahagian yang bermakna daripada kemakmuran itu dilaburkan semula untuk membina sistem mobiliti asas yang telah sekian lama dinafikan kepada rakyat Sabah.
“Masa untuk pendekatan berperingkat telah berlalu. Sabah tidak memerlukan janji — Sabah memerlukan pelaksanaan,” katanya mengakhiri kenyataan.
Chen Ket Chuin @ KC
Ahli Majlis Tertinggi Parti Warisan
30 Mac 2026
