KOTA KINABALU, 3 Julai – Timbalan Presiden Parti Warisan Sabah, Darell Leiking, tampil memperbetulkan rekod berhubung rundingan Pemberian Khas Sabah selepas kenyataan Perdana Menteri di Parlimen yang disifatkan telah menimbulkan tanggapan bahawa pentadbiran Warisan pada tahun 2019 bersetuju menerima kadar Pemberian Khas yang lebih rendah sebagai penyelesaian muktamad.
Dalam satu kenyataan media hari ini, Darell berkata tanggapan tersebut adalah tidak tepat kerana Kerajaan Warisan tidak pernah menyerahkan, menggadaikan atau berkompromi terhadap hak perlembagaan Sabah.
“Warisan tidak pernah menyerahkan, menggadaikan atau berkompromi terhadap hak perlembagaan Sabah.”
Beliau menjelaskan bahawa cadangan peningkatan Pemberian Khas daripada RM26.7 juta kepada RM53.4 juta pada Oktober 2019 bukanlah penyelesaian muktamad, sebaliknya hanya diterima sebagai bayaran interim sementara rundingan mengenai formula sebenar diteruskan.
Menurut beliau, bayaran interim tersebut diterima secara “without prejudice”, tanpa menjejaskan hak Sabah untuk terus menuntut formula Pemberian Khas sebagaimana yang diperuntukkan di bawah Perkara 112C, Perkara 112D dan Jadual Kesepuluh Perlembagaan Persekutuan.
“Cadangan untuk meningkatkan Pemberian Khas daripada RM26.7 juta kepada RM53.4 juta pada Oktober 2019 bukanlah suatu penyelesaian muktamad. Ia dipersetujui semata-mata sebagai bayaran interim (sementara) yang diterima secara ‘without prejudice’, tanpa menjejaskan hak Sabah untuk terus menuntut formula sebenar.”
Darell berkata pendekatan tersebut diambil selepas lebih empat dekad tanpa semakan yang bermakna terhadap Pemberian Khas Sabah, bagi membolehkan negeri itu menerima tambahan dana dengan segera sementara rundingan diteruskan melalui Jawatankuasa Khas Kabinet Mengenai Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Beliau turut menjelaskan bahawa rundingan tersebut berlangsung dengan pengetahuan dan penglibatan penuh Kerajaan Persekutuan ketika itu yang dipimpin oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad sebagai Perdana Menteri, Datuk Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail selaku Timbalan Perdana Menteri dan Lim Guan Eng sebagai Menteri Kewangan.
Menurut beliau, semua pihak yang terlibat memahami bahawa cadangan RM53.4 juta hanyalah bayaran interim dan bukannya penyelesaian akhir. Atas sebab itu, tiada Perintah Perlembagaan mahupun Warta Persekutuan dikeluarkan pada tahun 2019 kerana rundingan masih berjalan.
Beliau berkata keadaan tersebut berubah pada tahun 2022 apabila Kerajaan Persekutuan mengeluarkan Perintah Perlembagaan Persekutuan (Review of Special Grant Under Article 112D) (State of Sabah) Order 2022 [P.U. (A) 119], yang menurutnya telah menyimpang daripada persefahaman yang dicapai pada tahun 2019.
Darell menjelaskan bahawa Warisan membantah perintah tersebut kerana kerajaan ketika itu menyatakan formula asal yang menjadi asas hak Sabah tidak lagi terpakai, selain tidak lagi memasukkan klausa “interim” atau “without prejudice”, sekali gus menimbulkan kebimbangan bahawa hak perlembagaan Sabah boleh ditafsirkan telah digantikan dengan satu jumlah pukal.
Beliau menegaskan bahawa isu berkenaan tidak seharusnya dipolitikkan kerana ia melibatkan hak perlembagaan Sabah serta integriti Perlembagaan Persekutuan.
“Isu ini tidak seharusnya dipolitikkan. Ia melibatkan hak perlembagaan Sabah dan integriti Perlembagaan Persekutuan.”
Sehubungan itu, Darell menggesa Kerajaan Persekutuan menyahklasifikasikan Laporan Jawatankuasa Khas Kabinet Mengenai MA63, minit mesyuarat jawatankuasa tersebut, kertas-kertas Kabinet berkaitan serta dokumen teknikal rundingan bagi tempoh 2018 hingga 2020.
Menurut beliau, rekod rasmi itu akan membuktikan bahawa cadangan RM53.4 juta hanyalah bayaran interim, rundingan mengenai formula sebenar masih berjalan, Warisan tidak pernah berganjak daripada mempertahankan hak perlembagaan Sabah, dan tidak pernah wujud persetujuan menjadikan RM53.4 juta sebagai penyelesaian muktamad.
“Hak Sabah bukan ihsan mana-mana Kerajaan Persekutuan. Hak Sabah adalah hak yang dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan dan wajib dilaksanakan dengan penuh amanah serta berlandaskan kedaulatan undang-undang.”
Beliau berkata perbahasan mengenai Pemberian Khas Sabah bukan sekadar melibatkan jumlah RM26.7 juta atau RM53.4 juta, tetapi menyentuh persoalan sama ada Perlembagaan Persekutuan benar-benar dihormati dan dilaksanakan sebagaimana yang diperuntukkan.
Dalam satu kenyataan media hari ini, Darell berkata tanggapan tersebut adalah tidak tepat kerana Kerajaan Warisan tidak pernah menyerahkan, menggadaikan atau berkompromi terhadap hak perlembagaan Sabah.
“Warisan tidak pernah menyerahkan, menggadaikan atau berkompromi terhadap hak perlembagaan Sabah.”
Beliau menjelaskan bahawa cadangan peningkatan Pemberian Khas daripada RM26.7 juta kepada RM53.4 juta pada Oktober 2019 bukanlah penyelesaian muktamad, sebaliknya hanya diterima sebagai bayaran interim sementara rundingan mengenai formula sebenar diteruskan.
Menurut beliau, bayaran interim tersebut diterima secara “without prejudice”, tanpa menjejaskan hak Sabah untuk terus menuntut formula Pemberian Khas sebagaimana yang diperuntukkan di bawah Perkara 112C, Perkara 112D dan Jadual Kesepuluh Perlembagaan Persekutuan.
“Cadangan untuk meningkatkan Pemberian Khas daripada RM26.7 juta kepada RM53.4 juta pada Oktober 2019 bukanlah suatu penyelesaian muktamad. Ia dipersetujui semata-mata sebagai bayaran interim (sementara) yang diterima secara ‘without prejudice’, tanpa menjejaskan hak Sabah untuk terus menuntut formula sebenar.”
Darell berkata pendekatan tersebut diambil selepas lebih empat dekad tanpa semakan yang bermakna terhadap Pemberian Khas Sabah, bagi membolehkan negeri itu menerima tambahan dana dengan segera sementara rundingan diteruskan melalui Jawatankuasa Khas Kabinet Mengenai Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
Beliau turut menjelaskan bahawa rundingan tersebut berlangsung dengan pengetahuan dan penglibatan penuh Kerajaan Persekutuan ketika itu yang dipimpin oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad sebagai Perdana Menteri, Datuk Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail selaku Timbalan Perdana Menteri dan Lim Guan Eng sebagai Menteri Kewangan.
Menurut beliau, semua pihak yang terlibat memahami bahawa cadangan RM53.4 juta hanyalah bayaran interim dan bukannya penyelesaian akhir. Atas sebab itu, tiada Perintah Perlembagaan mahupun Warta Persekutuan dikeluarkan pada tahun 2019 kerana rundingan masih berjalan.
Beliau berkata keadaan tersebut berubah pada tahun 2022 apabila Kerajaan Persekutuan mengeluarkan Perintah Perlembagaan Persekutuan (Review of Special Grant Under Article 112D) (State of Sabah) Order 2022 [P.U. (A) 119], yang menurutnya telah menyimpang daripada persefahaman yang dicapai pada tahun 2019.
Darell menjelaskan bahawa Warisan membantah perintah tersebut kerana kerajaan ketika itu menyatakan formula asal yang menjadi asas hak Sabah tidak lagi terpakai, selain tidak lagi memasukkan klausa “interim” atau “without prejudice”, sekali gus menimbulkan kebimbangan bahawa hak perlembagaan Sabah boleh ditafsirkan telah digantikan dengan satu jumlah pukal.
Beliau menegaskan bahawa isu berkenaan tidak seharusnya dipolitikkan kerana ia melibatkan hak perlembagaan Sabah serta integriti Perlembagaan Persekutuan.
“Isu ini tidak seharusnya dipolitikkan. Ia melibatkan hak perlembagaan Sabah dan integriti Perlembagaan Persekutuan.”
Sehubungan itu, Darell menggesa Kerajaan Persekutuan menyahklasifikasikan Laporan Jawatankuasa Khas Kabinet Mengenai MA63, minit mesyuarat jawatankuasa tersebut, kertas-kertas Kabinet berkaitan serta dokumen teknikal rundingan bagi tempoh 2018 hingga 2020.
Menurut beliau, rekod rasmi itu akan membuktikan bahawa cadangan RM53.4 juta hanyalah bayaran interim, rundingan mengenai formula sebenar masih berjalan, Warisan tidak pernah berganjak daripada mempertahankan hak perlembagaan Sabah, dan tidak pernah wujud persetujuan menjadikan RM53.4 juta sebagai penyelesaian muktamad.
“Hak Sabah bukan ihsan mana-mana Kerajaan Persekutuan. Hak Sabah adalah hak yang dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan dan wajib dilaksanakan dengan penuh amanah serta berlandaskan kedaulatan undang-undang.”
Beliau berkata perbahasan mengenai Pemberian Khas Sabah bukan sekadar melibatkan jumlah RM26.7 juta atau RM53.4 juta, tetapi menyentuh persoalan sama ada Perlembagaan Persekutuan benar-benar dihormati dan dilaksanakan sebagaimana yang diperuntukkan.
